Dấu hỏi tiền bản quyền với các tác phẩm không rõ tác giả

08-07-2024 11:30

Dư luận vẫn xôn xao, đặt ra nhiều câu hỏi xoay quanh việc xác định tác giả và cách thu phí bản quyền tác phẩm cho những ca khúc lâu năm, không rõ chủ nhân thực sự.

Dấu hỏi tiền bản quyền với các tác phẩm không rõ tác giả

Cộng đồng mạng tranh cãi xoay quanh tác giả ca khúc “Một con vịt” có MV đạt 1 tỉ lượt xem trên Youtube. Ảnh cắt từ video

Lỗ hổng trong quy trình ủy quyền thu phí bản quyền âm nhạc

Vừa qua, cộng đồng mạng xôn xao trước câu chuyện về tác giả thực sự ca khúc “Một con vịt” với MV đạt 1 tỉ lượt xem trên Youtube. Theo đó, có người cho rằng chủ nhân ca khúc là Kim Duyên - một cô giáo mầm non ở Hải Dương. Trong khi, trên website chính thức của Trung tâm Bảo vệ Tác quyền Âm nhạc Việt Nam (VCPMC), tác phẩm được ủy quyền thu hộ phí bản quyền từ tác giả Lê Giang.

Mặt khác, trao đổi với Lao Động, nhà thơ Trần Đăng Khoa khẳng định, ca khúc “Một con vịt” phổ biến hiện nay không phải của tác giả - nhà thơ Lê Giang. Ông chia sẻ: “Anh Đỗ Hồng Quân - Chủ tịch Hội Nhạc sĩ Việt Nam - cũng từng gọi điện hỏi tôi, nhưng không ai biết chính xác tác giả của “Một con vịt”. Cô Lê Giang cũng hay viết lời cho các nhạc sĩ phổ thành nhạc nhưng chắc chắn cô không viết lời bài hát này, cũng không liên quan gì đến bài “Một con vịt”. Vì nếu là của cô thì chắc chắn cô đã lên tiếng rồi”.

Điều này khiến nhiều người đặt nghi vấn về việc phải chăng có 2 ca khúc “Một con vịt” và ai là chủ nhân của bài hát phổ biến hiện nay. Mặt khác, VCPMC đã làm việc với tác giả ra sao để xác minh quyền sở hữu ca khúc?

Liên quan đến vấn đề này, luật sư Trần Tám - Giám đốc Công ty IPCom Việt Nam trả lời Báo Lao Động: “Hiện nay, pháp luật không bắt buộc tác giả đưa ra bằng chứng chứng minh họ là tác giả của một ca khúc khi đăng ký quyền tác giả, hay ủy quyền cho tổ chức đại diện tập thể quyền tác giả (CMO) quản lý, trong trường hợp cụ thể này là VCPMC. Việc họ có thực sự là tác giả hay không dựa vào các cam kết của tác giả/chủ sở hữu tác phẩm với chủ thể liên quan là Cục Bản quyền tác giả và các CMO. Tuy nhiên, những người này phải chứng minh mình thực sự là tác giả/chủ sở hữu ca khúc khi có bằng chứng chống lại họ. Nghĩa là, họ chỉ phải đưa ra các căn cứ, bằng chứng để chứng minh mình là tác giả/chủ sở hữu ca khúc nếu xảy ra xung đột về quyền sở hữu”.

Điều này một lần nữa khiến cộng đồng mạng dấy lên tranh cãi. Bởi lẽ, trên thực tế, có nhiều ca khúc nổi tiếng nhưng đã tồn tại từ xa xưa, không rõ tác giả. Hoặc, các tác giả không chuyên nghiệp không hề biết cách thu phí và giá trị to lớn mà phí bản quyền âm nhạc đem lại.

Nếu bất kỳ ai cũng có thể ủy quyền thu tác quyền âm nhạc mà không cần bằng chứng, trường hợp mạo danh trục lợi rất dễ xảy ra. Những người này có thể ngang nhiên thu tiền tác quyền từ ca khúc, cho đến khi tác giả thực sự lên tiếng.

Theo luật sư Trần Tám, việc này có xảy ra trên các nền tảng khai thác nội dung số. Có tồn tại những cá nhân, đơn vị lạm dụng chính sách của nền tảng “nhận vơ” các tác phẩm của mình để trục lợi về tiền bản quyền.

Tiền bản quyền đổ về đâu với các tác phẩm không rõ tác giả?

Theo luật sư Trần Tám, Luật Sở hữu trí tuệ quy định, các nhà sáng tạo nội dung khi sử dụng tác phẩm âm nhạc tạo ra bản ghi âm mới, đăng tải lên các nền tảng mạng xã hội, nền tảng chia sẻ nội dung số phải được chủ sở hữu quyền tác giả chấp thuận.

“Việc sử dụng tác phẩm của người khác nhằm mục đích thương mại phải có sự đồng ý của tác giả. Xin phép là nghĩa vụ bắt buộc”, luật sư khẳng định. Đồng thời, chủ sở hữu kênh sẽ phải trả phí tác quyền cho tác giả theo thỏa thuận giữa hai bên, thỏa thuận phải rõ ràng về tỉ lệ tiền bản quyền được hưởng, hình thức trả tiền bản quyền, thời gian chi trả... Nếu tác phẩm đã đăng tải từ lâu mà sau này mới phát hiện, tác giả hoặc bên được ủy quyền quản lý có thể yêu cầu truy thu.

“Nếu không thỏa thuận được, hai bên có thể tham khảo mức phí đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phê duyệt cho các CMO áp dụng”, luật sư Trần Tám cho biết.

Theo nội dung Điều 23, Nghị định 17/2023/NĐ-CP, tổ chức, cá nhân muốn sử dụng tác phẩm phải chứng minh bản thân, đơn vị đã nỗ lực tìm kiếm tác giả nhưng không có kết quả. Sau khi hồ sơ được thông qua, Nhà nước sẽ là đại diện quản lý quyền tác, giả, quyền liên quan của tác phẩm.

Tổ chức, cá nhân được chấp thuận hồ sơ phải nộp tiền bản quyền và chịu sự kiểm tra, giám sát của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền về việc sử dụng tác phẩm.

Tiền phí bản quyền tác phẩm sẽ phải nộp vào một tài khoản chung cho các chủ thể quyền không thể tìm thấy hoặc không liên hệ được. Sau 5 năm, nếu vẫn chưa tìm thấy tác giả, khoản tiền bản quyền đã thu sẽ được sử dụng vào các hoạt động khuyến khích sáng tạo, tuyên truyền và đẩy mạnh thực thi bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan theo quy định của pháp luật, sau khi trừ chi phí quản lý, tìm kiếm theo quy định của pháp luật.

Cùng chuyên mục

Tin mới

  1. Hội Nhà báo tỉnh An Giang
  2. Hội Nhà báo tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu
  3. Hội Nhà báo tỉnh Bắc Giang
  4. Hội Nhà báo tỉnh Bắc Kạn
  5. Hội Nhà báo tỉnh Bạc Liêu
  6. Hội Nhà báo tỉnh Bắc Ninh
  7. Hội Nhà báo tỉnh Bến Tre
  8. Hội Nhà báo tỉnh Bình Định
  9. Hội Nhà báo tỉnh Bình Dương
  10. Hội Nhà báo tỉnh Bình Phước
  11. Hội Nhà báo tỉnh Bình Thuận
  12. Hội Nhà báo tỉnh Cà Mau
  13. Hội Nhà báo TP Cần Thơ
  14. Hội Nhà báo tỉnh Cao Bằng
  15. Hội Nhà báo TP Đà Nẵng
  16. Hội Nhà báo tỉnh Đắk Lắk
  17. Hội Nhà báo tỉnh Đắk Nông
  18. Hội Nhà báo tỉnh Điện Biên
  19. Hội Nhà báo tỉnh Đồng Nai
  20. Hội Nhà báo tỉnh Đồng Tháp
  21. Hội Nhà báo tỉnh Gia Lai
  22. Hội Nhà báo tỉnh Hà Giang
  23. Hội Nhà báo tỉnh Hà Nam
  24. Hội Nhà báo TP Hà Nội
  25. Hội Nhà báo tỉnh Hà Tĩnh
  26. Hội Nhà báo tỉnh Hải Dương
  27. Hội Nhà báo TP Hải Phòng
  28. Hội Nhà báo tỉnh Hậu Giang
  29. Hội Nhà báo tỉnh Hòa Bình
  30. Hội Nhà báo tỉnh Hưng Yên
  31. Hội Nhà báo tỉnh Khánh Hòa
  32. Hội Nhà báo tỉnh Kiên Giang
  33. Hội Nhà báo tỉnh Kon Tum
  34. Hội Nhà báo tỉnh Lai Châu
  35. Hội Nhà báo tỉnh Lâm Đồng
  36. Hội Nhà báo tỉnh Lạng Sơn
  37. Hội Nhà báo tỉnh Lào Cai
  38. Hội Nhà báo tỉnh Long An
  39. Hội Nhà báo tỉnh Nam Định
  40. Hội Nhà báo tỉnh Nghệ An
  41. Hội Nhà báo tỉnh Ninh Bình
  42. Hội Nhà báo tỉnh Ninh Thuận
  43. Hội Nhà báo tỉnh Phú Thọ
  44. Hội Nhà báo tỉnh Phú Yên
  45. Hội Nhà báo tỉnh Quảng Bình
  46. Hội Nhà báo tỉnh Quảng Nam
  47. Hội Nhà báo tỉnh Quảng Ngãi
  48. Hội Nhà báo tỉnh Quảng Ninh
  49. Hội Nhà báo tỉnh Quảng Trị
  50. Hội Nhà báo tỉnh Sóc Trăng
  51. Hội Nhà báo tỉnh Sơn La
  52. Hội Nhà báo tỉnh Tây Ninh
  53. Hội Nhà báo tỉnh Thái Bình
  54. Hội Nhà báo tỉnh Thái Nguyên
  55. Hội Nhà báo tỉnh Thanh Hóa
  56. Hội Nhà báo tỉnh Thừa Thiên Huế
  57. Hội Nhà báo tỉnh Tiền Giang
  58. Hội Nhà báo TP Hồ Chí Minh
  59. Hội Nhà báo tỉnh Trà Vinh
  60. Hội Nhà báo tỉnh Tuyên Quang
  61. Hội Nhà báo tỉnh Vĩnh Long
  62. Hội Nhà báo tỉnh Vĩnh Phúc
  63. Hội Nhà báo tỉnh Yên Bái